Hard vs Soft skills: Bu näme we olaryň arasyndaky tapawut nämede?
Eger-de siz ömrüňizde iň bolmanda bir gezek iş gözlän bolsaňyz, bu adalgalar bilen hökman duşan dälsiňiz. Iň ýönekeý dilde aýtsak: Hard skills (gaty endikler) size iş söhbetdeşligine çenli ýetmäge kömek edýär, Soft skills (ýumşak endikler) bolsa şol işe kabul edilmegiňizi we karýera gurmagyňyzy üpjün edýär.
Geliň, bular näme we olaryň arasyndaky tapawut nämede — hemmesini aýdyňlaşdyralyň.
Bular näme?
Hard skills (Gaty endikler) — bu siziň hünär we tehniki ukyplaryňyzdyr. Siziň mekdepde, uniwersitetde ýa-da ýörite kurslarda öwrenen zatlaryňyz. Bular anyk bir işi ýerine ýetirmek üçin zerur bolan gural we bilimlerdir.
Mysallar: awtoulag sürmek, Python dilinde programlaşdyrmak, iňlis dilini bilmek, buhgalterçilik auditsi, nyşana alnan (target) mahabaty sazlamak.
Soft skills (Ýumşak endikler) — bu siziň şahsy häsiýetleriňiz, adamlar bilen düşünişmek we aragatnaşyk gurmak ukybyňyzdyr. Bular anyk bir hünäre bagly däldir, ýöne islendik ugurda netijeli işlemäge kömek edýär.
Mysallar: ylalaşyk baglaşmagy başarmak, taým-menejment (wagt dolandyryşy), empatiýa (özgeleriň duýgusyna düşünmek), tankydy pikirlenmek, liderlik.
Olaryň arasyndaky baş tapawutlar näme?
Gaty we ýumşak endikleriň arasyndaky tapawudy hemişelik ýatda saklamak üçin şu 3 sany esasy zada serediň:
Olar nadip gazanylýar? Hard skills logika we görkezmeler arkaly öwrenilýär (gollanmany okadyňyz — gaýtaladyňyz). Soft skills bolsa ýyllaryň dowamynda durmuş tejribesi, aragatnaşyk, öz üstüňizde işlemek we duýgularyňyzy dolandymak arkaly kemala gelýär.
Olar nadip barlanýar? Hard skills barlamak örän aňsat: dalaşgäre test berip, onuň diplomyna ýa-da bitiren işleriniň portfoliosyna seredip bilersiňiz. Soft skills barlamak bolsa kydyr: olar diňe hakyky gürrüňdeşlikde ýa-da bilelikde işlenilen wagty ýüze çykýar.
Olar näderejede könelýär? Gaty endikler gaty çalt könelip biler (mysal üçin, täze bir programma ýa-da programlaşdyrma dili çyksa, köne bilimler gerek bolman galýar). Ýumşak endikler (mysal üçin, dawalary çözmek ýa-da adamlary guramaçylykly dolandyrýş) bolsa bütin ömrüňize siziň bilen galýar we elmydama wajypdyr.
Karýera üçin haýsylary has wajyp?
Öňler iş berijiler diňe Hard skills-e seredýärdiler — işgär öz işini gowy bilse bolýardy. Şu günki gün bolsa hemme zat üýtgedi. Gaýtalanýan tehniki we mehaniki işleri barha we barha emeli intellekt hem-de awtomatlaşdyryş öz üstüne alýar.
Häzirki zamanyň iň gowy işgäri — bu T-shaped (T-görnüşli) hünärmendir:
«Т» harpynyň dik çyzygy — bu onuň öz ugrundan çuňňur bilimidir (Hard skills).
«Т» harpynyň ýokarky kese çyzygy — bu onuň giň dünýägaraşy we komandada gowy işläp bilmek ukybydyr (Soft skills).
Netije: Hard skills bolmasa, sizi çylşyrymly tehniki işe kabul etmezler (diňe «gowy adam» bolanyňyz üçin hirurg ýa-da programmist bolup bilmersiňiz). Ýöne Soft skills bolmasa-da, siz iň pes wezipelerde galyp bilersiňiz, çünki kärdeşleriňiz we müşderiler bilen netijeli aragatnaşyk gurup bilmersiňiz. Şonuň üçin hem iki ugry deň derejede ösdüriň!
