Prokrastinasiýa – ýaltalyk däl-de, çylşyrymly psihologiki hadysadyr. Biz işlerimizi, işlemek islemeýändigimiz üçin däl-de, eýsem, ýerine ýetirilmeli işiň döredýän negatiw duýgulary bilen başa çykmaga synanyşýandygymyz üçin yza süýşürýäris. Bu duýgular "psihologiki ilmeklerdir".

Prokrastinasiýanyň 5 Esasy Ilmegi:

1. Kämil Bolmazlyk Gorkusy (Perfeksionizm).

   • Ilmek: Pikiri: "Eger men muny kämil edip bilmesem, onda hiç başlamajagym has gowy."

   • Möhüm Meselesi: Tankyt ýa-da şowsuzlyk gorkusy şeýle bir uludur welin, hereketsizlik kämil däl netije çykarmak töwekgelçiliginden has howpsuz görünýär.

2. Emosional Gaçalak (Ýakymsyz Duýgular).

   • Ilmek: Iş gyzyksyz, çylşyrymly ýa-da aladalanma döredýär.

   • Möhüm Meselesi: Prokrastinasiýa – keýpi sazlamagyň gysga möhletli mehanizmidir. Beýni çylşyrymly işi başlamakdan gelýän uzak möhletli stresiň ýerine, derrew ýeňilligi (sosial mediýany barlamagy) saýlaýar.

3. Işiň Näbelliligi we Ýüküniň Agramlylygy.

   • Ilmek: Iş gaty giň manysynda berlen: "Taslama başlamak" ýa-da "Tertip-düzgün döretmek."

   • Möhüm Meselesi: Eger beýni anyk ilkinji ädimi görmese, ol özüni ýeňilen we yzly-yzyna gelen ýaly duýýar. Düzgüniň ýoklugy hereketsizlige eltýär.

4. "Men basyş astynda has gowy işleýärin" (Ýalňyş Ynam).

   • Ilmek: Adrenaliniň güýçlenmegi üçin işi iň soňky pursata çenli goýmak.

   • Möhüm Meselesi: Bu özüňe zelel ýetirmekdir (öz-özüňe sabotaj). Beýni iň soňky pursatda üstünlikli (ýöne köplenç pes hilli) işi gutarmagy ýokary stres ýagdaýy bilen ýalňyş baglanyşdyrýar.

5. Derrew Lezzeti Öňe Saýlamak (Häzirki Pursata Berilmek).

   • Ilmek: Derrew sylag (pirog iýmek, serial görmek) bilen yza süýşürilen sylagyň (gutarylan taslama) arasynda saýlamak.

   • Möhüm Meselesi: Biziň beýnimiz häzir alyp biljek sylagyny, soň geljek sylagdan has köp gymmatlaýar.

Nädip göreşmeli: Özüňizi tankytlamagyň ýerine, haýsy duýgydan gaçmaga synanyşýandygyňyzy boýun alyň. Agramly işleri aladalanma döretmejek "iki minutelyk ädimlere" bölüň.